Sistem Odasında Elektrik Altyapısı ve Topraklama

Sistem odası kurulumlarında en çok atlanan kalem elektrik altyapısıdır. Cihazlar görünür, pahalıdır ve seçilmesi keyiflidir; hat, pano ve topraklama görünmez. Oysa odanın güvenilirliği büyük ölçüde bu görünmeyen kısımda belirlenir.

Sahada tekrar tekrar karşılaştığımız tablo şu: iyi bir kesintisiz güç kaynağı alınmış, ofisin genel hattına bağlanmış, topraklaması hiç ölçülmemiş. Cihaz çalışıyor görünür, ama koruması kâğıt üzerindedir.

1. Ayrı besleme hattı

Sistem odası, ofisin genel aydınlatma ve priz hattından beslenmemelidir. Sebebi basit: aynı hatta asansör, kompresör, klima ya da kaynak makinesi varsa, bu yüklerin kalkışı gerilimde dalgalanma yaratır. Ayrıca başka bir katta atan bir sigorta, sunucu odasını da karanlıkta bırakabilir.

Doğru kurgu, panodan ayrılan ve yalnız bu odayı besleyen bir hattır. Hat kesiti, mesafe ve toplam yüke göre hesaplanır; uzun mesafede kesit büyür.

2. Güç hesabı: etiket değeri değil, gerçek çekiş

Cihazların etiketinde yazan değer azami tüketimdir ve gerçek çekişin belirgin biçimde üstündedir. Hesabı etiket üzerinden yaparsanız gereğinden büyük ve pahalı bir altyapı kurarsınız; yalnız bugünkü ölçüm üzerinden yaparsanız iki yıl sonra sınırda kalırsınız.

Pratik yol şudur: mevcut cihazların gerçek çekişini ölçmek, buna planlanan yeni cihazları eklemek ve üstüne büyüme payı koymak. Bu toplam hem hattın hem kesintisiz güç kaynağının boyutunu belirler. Tek fazın yeterli olup olmadığı da burada ortaya çıkar; toplam yük büyüdükçe üç faza geçmek hem dengeli hem güvenli olur.

3. Pano düzeni

• Sistem odası için ayrı bir grup ve kendi şalteri bulunur.
• Her sigorta etiketlenir. Etiketsiz pano, arıza anında en çok zaman kaybettiren şeydir.
• Kaçak akım koruması cihazların karakterine uygun seçilir; yanlış seçim, sebepsiz görünen kesintilere yol açar.
• Panoda boş yer bırakılır. Sonradan eklenecek her devre için pano değiştirmek zorunda kalmamak gerekir.
• Tek hat şeması çizilir ve teslim dosyasına konur.

4. Topraklama

Topraklama üç işi birden yapar: can güvenliği, cihaz koruması ve elektriksel gürültünün azaltılması. Sistem odasında üçü de gereklidir.

• Topraklama direnci ölçülür ve ölçüm raporu saklanır. "Zaten var" kabulü, sahada en sık yanılınan noktadır.
• Kabinet gövdeleri topraklama barasına bağlanır; kabinetin boyalı yüzeyleri iletken kabul edilmez.
• Odadaki tüm topraklama bağlantıları ortak bir barada toplanır. Ayrı noktalara yapılan bağlantılar potansiyel farkı yaratır.
• Ölçüm yıllık kontrol listesine girer; toprak direnci mevsime ve zemin nemine göre değişir.

5. Aşırı gerilim koruması

Yıldırım ve şebeke kaynaklı ani gerilim yükselmeleri, cihazları bir anda alır. Koruma katmanlıdır: bina girişinde bir kademe, sistem odası panosunda ikinci bir kademe. Kesintisiz güç kaynağının içindeki koruma bu katmanların yerine geçmez, onları tamamlar.

6. Kabinet içi dağıtım

• Her kabinet kendi beslemesini alır; kabinetten kabinete uzatma yapılmaz.
• Çift beslemeli cihazlarda iki ayrı dağıtım kolu kullanılır, böylece tek bir kol arızası cihazı düşürmez.
• Üç fazlı kurulumda yük fazlara dengeli dağıtılır.
• Priz zincirlemek, uzatma kablosu kullanmak ve seyyar priz koymak sistem odasında yasaktır; bunlar yangın sebebidir.

Sık yapılan dört hata

• Ofis hattından beslemek. Tasarruf gibi görünür, ilk gerilim dalgalanmasında bedeli çıkar.
• Topraklamayı ölçtürmemek. Görünmeyen bir eksik; ancak bir arıza ya da denetim sırasında fark edilir.
• Büyüme payı bırakmamak. İki yıl sonra tek bir sunucu eklemek için altyapı yenilemek gerekir.
• Zincirleme priz. Kabinet içinde en sık görülen ve en tehlikeli kısa yol.

Bu odanın diğer parçaları

Güç tarafının devamı ayrı yazılarda: yedek güç mimarisi, kesintisiz güç kaynağı kapasite hesabı ve kurulum sürecinin altı etabı.

Yamanlar Bilişim nasıl çalışır

Sistem odası projelerinde elektrik tarafı keşifte ölçülerek başlar: mevcut hat, pano durumu, topraklama değeri ve gerçek yük. Proje bu ölçümlerin üstüne kurulur, teslim dosyasında da ölçüm sonuçları ve tek hat şeması yer alır. Örnek işler vakalar sayfasında.

Sık sorulan sorular