Senaryo Analizi: Kazı Fiberi Kesti — Failover Gününde Ofiste Ne Yaşandı?

Bu yazı, sahada tekrar eden gerçek vakaların birleştirilmiş, kişi ve kurum bilgisi içermeyen temsili bir anlatımıdır; saatler ve ölçümler öğretici amaçla kurgulanmıştır.

Salı sabahı, sanayi bölgesindeki bir sokakta altyapı kazısı planlanandan yarım metre sapar ve saat 10:12'de bölgeye hizmet veren fiber demeti kopar. O sokaktaki iki işletmeyi izleyelim: biri altı ay önce çift hatlı failover düzeni kurmuş 40 kişilik bir dağıtım firması; diğeri tek fiberle çalışan benzer ölçekte bir komşu. Aynı kazı, iki farklı gün.

Kronoloji: Failover'lı Ofiste O Gün

Saat	Olay	Ofiste hissedilen
10:12:04	Fiber koptu; güvenlik duvarının sağlık kontrolleri art arda başarısız	Henüz hiçbir şey
10:12:26	Trafik yedek hatta (farklı altyapıdan ikinci devre) otomatik aktarıldı	Açık sayfalarda tek yenileme; birkaç video toplantısında 15-20 saniyelik donma
10:13	BT'ye ve bize otomatik bildirim düştü: "WAN1 down, yedekte çalışılıyor"	Kullanıcılar değil, panel haberdar
10:14-10:20	Aktif VoIP görüşmelerinden üçü düştü, yeniden arandı; yeni çağrılar yedekten sorunsuz	Santralde 6 dakikalık hafif dalgalanma
10:25	Sağlayıcıya arıza kaydı açıldı; kazı kaynaklı bölgesel kesinti teyidi alındı	Yönetime tek satırlık bilgilendirme atıldı
11:00	Kota koruması devrede: bulut yedekleme işi ve büyük indirmeler mesai sonuna ertelendi	Fark edilmedi
14:37	Fiber onarıldı; kararlılık penceresi sonrası trafik otomatik geri döndü (failback)	Hiçbir şey — dönüş geçişten de sessizdi

Gün sonu ölçümleri: geçiş süresi 22 saniye, yedekte geçirilen süre 4 saat 25 dakika, düşen aktif çağrı 3, kaybedilen sipariş 0. Ekibin büyük bölümü kesintiyi, gün sonunda yöneticinin paylaştığı bilgilendirme mesajından öğrendi.

Aynı Saatlerde Komşuda

Tek hatlı komşu işletmede 10:12, günün bittiği andır: bulut tabanlı ERP'ye giriş yok, e-posta yok, kartlı tahsilat yok. İlk yarım saat modem resetleriyle geçer; sağlayıcı "bölgesel arıza, çalışılıyor" der ama saat veremez. Öğleden sonra birkaç çalışan telefon paylaşımıyla kritik mailleri kurtarmaya çalışır; sevkiyat evrakları elle kesilir, iki müşteri "sistemimiz yok" cevabıyla ertelenir. Bağlantı 14:37'de herkese aynı anda döner — ama o güne mal olan dört buçuk saatin hesabını kesinti maliyeti yazısındaki yöntemle yapan yönetim, ertesi hafta yedek hat teklifini imzalar. En pahalı danışman, yaşanmış kesintidir.

Günün Beş Dersi

• 1. Bildirim, failover'ın yarısıdır: Geçiş bildirimi kurulmasaydı ofis yedek hatta olduğunu bilmeyecek, birincil hattın arızası sağlayıcıya belki günlerce raporlanmayacaktı. Sessiz yedek, ikinci kesintiye kadar sürer.
• 2. Çeşitlilik ilkesi işledi: İkinci hat aynı sokaktaki aynı demetten gelseydi kazı ikisini birden koparırdı. Kurulumda sorulan "bu iki devre aynı güzergâhtan mı?" sorusu, o gün kendini ödedi — seçim ölçütleri yedek hat karşılaştırmasında.
• 3. VoIP beklentisi doğru yönetildi: "Aktif çağrı düşer, yeniden aranır" bilgisi ekipte önceden vardı; üç düşen çağrı panik değil, bilinen davranış olarak karşılandı.
• 4. Kota koruması sessiz kahramandı: Yedek hattaki erteleme kuralları olmasaydı öğleden sonraki bulut yedeği, hattı tıkayıp "yedek de yavaş" algısı yaratacaktı.
• 5. Aylık tatbikat güveni satın aldı: Geçiş ilk kez o gün değil, her ayın ilk cuması denenmişti. 22 saniyelik süre bir sürpriz değil, tatbikat kayıtlarındaki değerin tekrarıydı.

Küçük Bir Pürüz ve Kapatılışı

Gün tamamen kusursuz değildi — dürüst analiz pürüzü de yazar: merkeze dışarıdan bağlanan iki saha cihazı, geçişten sonra 20 dakika bağlantı kuramadı. Neden: cihazlardan biri yalnız birincil hattın statik IP'sine tanımlıydı. Çözüm aynı hafta uygulandı: kritik dış erişimler her iki hattın adresini tanıyacak şekilde güncellendi ve bu kontrol, aylık tatbikat listesine kalıcı madde olarak eklendi. Failover projelerinin olgunlaşması tam böyle işler: kurulum + tatbikat + her gerçek olaydan bir vida sıkma.

Kendi Ofisinize Üç Soru

Bu senaryoyu okuyan bir yöneticinin sorması gereken üç soru: Yarın 10:12'de sizin sokakta kazı olsa ofis kaç dakikada döner — dönebilir mi? Yedek hattınız (varsa) birincilden gerçekten bağımsız bir güzergâhta mı? Geçişi size kim haber verir — panel mi, kullanıcılar mı? Cevaplar netse bu yazı sizin için bir tekrar; değilse, kurulum rehberi yukarıda ve ilk adım keşiftir.

Yamanlar Bilişim Ne Sunar?

Failover kurulumlarımız bu senaryodaki gibi teslim edilir: çeşitlilik denetimli ikinci hat, otomatik geçiş + bildirim, kota koruma kuralları, dış erişimlerin çift adres tanımı ve aylık tatbikat takvimi. Bakım anlaşmalı müşterilerde hat sağlığı sürekli izleme altyapımızda durur; kesinti günü bizim panomuzda, çoğu zaman kullanıcı fark etmeden başlar ve biter. Kurulum kapsamı Ağ Altyapı Kurulumu sayfasında.

SSS